Vier bananendozen

Dit blog liever beluisteren? Klik dan hier.

Onlangs kreeg ik vier bananendozen met fotoboeken en klappers vol met foto’s van mijn ouders. Vakantiefoto’s vooral. Vakanties van hen samen en - na het overlijden van mijn vader in 2000 - vakanties die mijn moeder vierde met verschillende vriendinnen. De dozen hadden drie jaar op zolder bij mijn broer gestaan, maar nu hij ging verhuizen en wilde ont-spullen was de vraag: wat doen we met de foto’s van pa en ma.
 
Ik nam de vier bananendozen mee naar huis en zette ze in de woonkamer vanuit de gedachte: als ik ze op de vliering zet, staan ze daar over vijf jaar nog precies zo. Daar staan immers ook dozen die we zo’n 22 jaar geleden op de vliering zetten.
 
Vol goede moed begon ik en inmiddels heb ik anderhalve doos ‘doorgewerkt’. Fotoboeken en klappers vol herinneringen zijn door mijn handen gegaan. Ik vond zelfs een werkstuk over Egypte, dat mijn moeder maakte toen ze op de moedermavo zat, dat zal zo 1980 zijn geweest. Soms zat ik zelf in een herinnering, maar veelal waren het herinneringen waar ik niet bij was.
 
Tot mijn verrassing zag ik, dat mijn vader hele vakanties had beschreven. En dat sommige albums slechts folders en uitgeknipte foto’s uit folders bevatten. Maar wel steeds met zijn handgeschreven verhalen erbij. Later beschreef ook mijn moeder haar vakanties. Van dag tot dag en soms zelfs met de tijd erbij.
 
In het besef dat ik niet alles kan bewaren, en dat als ik nu geen keuzes maak ik mijn kinderen straks opzadel met het voorbije leven van opa en oma, neem ik steeds weer een volgend album in mijn handen. Gemakkelijk heb ik het met de foto’s van landschappen, van kerken, van woestijnen, van de bouw van hun huis of van natuur; zonder erbij na te denken doe ik die bij het restafval of in de papierbak. Maar bij elke foto van een van mijn ouders haper ik even en weet ik: als ik deze nu verscheur, ga ik hem nooit meer zien. Nooit meer deze oh-zo-bekende houding, of die ‘ach-ja’ gezichtsuitdrukking. Nooit meer het gevoel van herkenning of vertedering bij kleding, bij kapsels, nooit meer de familie en vrienden die veelal ook al niet meer leven. Er komt geen andere keer. Er komen geen nieuwe vakanties. Er komt geen later. Dit is het. Dit was het.
 
‘Waarom doe je het niet gewoon allemaal weg’, vroegen mensen, ‘waarom gooi je alles niet in het vuur’. Maar ik kan het niet. Het is het leven van mijn ouders. Herinneringen aan hun reislustigheid en nieuwsgierigheid, aan hun verwondering en verlangens, hun tijd op aarde. Ik wil alles nog eenmaal door mijn handen laten gaan.
 
Het is een flinke klus die nog lang niet klaar is. Als ik er te lang mee bezig ben, lig ik er in de nacht wakker van. Het zijn niet mijn herinneringen, maar toch komen ze dan voorbij. Tegelijk ben ik ook dankbaar voor deze klus.
 
Mijn vader overleed ruim 24 jaar geleden. Met de jaren verdween hij langzaam maar zeker naar de achtergrond van mijn bestaan. Maar ineens is hij weer volop aanwezig en voel ik hem op de plek waar hij hoort: vlak achter mij.
En in de laatste jaren van haar leven was mijn moeder niet meer de vrouw en moeder die ze was geweest. Parkinson had bezit van haar genomen en met hem waren haar eigenheid en haar zijn verdwenen. Maar in deze bananendozen vind ik haar terug.
 
Lachend staat ze bovenop een zandberg in de woestijn. Met wandelschoenen en een knickerbocker aan staat ze stoer bovenop de Zwitserse bergen. En vorige week kwam ik een foto van mijn vader tegen die me niet alleen een glimlach, maar vooral ook een grinnik gaf: ja zo, precies zo, zo stond hij, zo keek hij. En al die foto’s selecteer ik. Ze gaan ze in een ander, kleiner doosje. Het zijn mijn herinneringen en die draag ik nog even met mij mee.